Sezonowe wskazówki: przygotowanie osłon na zimę i co warto wiedzieć?

Zima potrafi zaskoczyć nie tylko drogowców – właściciele osłon okiennych i tarasowych również muszą się do niej odpowiednio przygotować. Niskie temperatury, opady śniegu i marznącego deszczu oraz silne wiatry mogą negatywnie wpłynąć na stan takich elementów jak markizy, rolety zewnętrzne, żaluzje fasadowe, pergole czy moskitiery. Na szczęście właściwe działania konserwacyjne pozwolą cieszyć się ich funkcjonalnością przez długie lata, a przy okazji zwiększą komfort cieplny w domu. W poniższym poradniku wyjaśniamy dlaczego przygotowanie osłon na zimę jest ważne, jak przeprowadzić niezbędne prace krok po kroku oraz o czym pamiętać przy różnych rodzajach osłon. Dowiesz się, jak zabezpieczyć markizę przed mrozem, co zrobić z roletami podczas zimy, jak dbać o pergolę w chłodne miesiące oraz jak postępować z moskitierami poza sezonem. Wszystko to w przystępny sposób – nawet jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z systemami osłonowymi, nasze wskazówki pozwolą Ci przygotować się na zimę jak prawdziwy ekspert.

Dlaczego przygotowanie osłon na zimę jest ważne?

Przygotowanie osłon okiennych i tarasowych do zimy to nie fanaberia, lecz konieczny zabieg konserwacyjny. Istnieje kilka istotnych powodów, dla których warto poświęcić czas jesienią na zabezpieczenie rolet, markiz czy pergoli:

• Ochrona przed uszkodzeniami: Mróz i śnieg mogą wyrządzić szkody w mechanizmach oraz materiałach osłon. Zamarzająca woda potrafi rozsadzić elementy konstrukcji, a zalegający śnieg – odkształcić tkaniny lub profile. Odpowiednie zabezpieczenie minimalizuje to ryzyko.
• Wydłużenie żywotności: Regularna konserwacja sprawia, że systemy osłonowe zachowują sprawność na dłużej. Usunięcie brudu, zabezpieczenie tkanin i nasmarowanie ruchomych części przed zimą zaowocuje bezawaryjnym działaniem w kolejnym sezonie. Inwestycja czasu teraz oznacza oszczędność pieniędzy w przyszłości – zadbane osłony rzadziej wymagają napraw czy wymiany.
• Estetyka i wygląd: Zima potrafi zostawić ślady w postaci zacieków, plam z brudu czy uszkodzeń koloru. Przygotowując osłony, dbasz o ich wygląd. Czysta markiza tarasowa, lśniące rolety czy zadbana pergola będą wiosną wyglądać jak nowe.
• Komfort cieplny i oszczędność energii: Nie każdy zdaje sobie sprawę, że osłony okienne pełnią też funkcję termoizolacyjną. Zamknięte na noc rolety zewnętrzne tworzą dodatkową barierę dla chłodu. Badania wskazują, że opuszczone rolety mogą zmniejszyć straty ciepła przez okna nawet o kilkadziesiąt procent, co przekłada się na realne oszczędności na ogrzewaniu. Warunek jest jeden – muszą być sprawne i prawidłowo użytkowane. Dlatego przegląd i konserwacja przed zimą są tak istotne.
• Bezpieczeństwo użytkowania: Zabezpieczone elementy są mniej podatne na awarie w najmniej odpowiednich momentach. Wyobraź sobie zacinającą się roletę w mroźny poranek albo zerwaną markizę podczas zimowej wichury. Takim sytuacjom lepiej zapobiegać zawczasu poprzez przegląd stanu technicznego osłon.

Podsumowując – przygotowanie osłon na zimę to inwestycja w spokój, wygodę i długowieczność Twoich instalacji. Poniżej przedstawiamy praktyczne wskazówki, jak się za to zabrać.

Jak przygotować osłony przed zimą? Ogólne zasady konserwacji

Zanim przejdziemy do specyfiki poszczególnych rozwiązań, warto poznać uniwersalne zasady, które dotyczą wszystkich rodzajów osłon. Niezależnie czy przygotowujesz do zimy roletę, markizę czy pergolę, poniższe kroki stanowią podstawę właściwej konserwacji:

1. Dokładne czyszczenie przed pierwszym mrozem. Jesień to najlepszy moment, by oczyścić osłony z nagromadzonego w sezonie kurzu, pyłków, liści i innych zabrudzeń. Brud nie tylko wygląda nieestetycznie, ale może także zawilgnąć i zamarzać, powodując uszkodzenia. Użyj miękkiej szczotki, miotełki lub ściereczki, by usunąć luźne zanieczyszczenia. Następnie umyj powierzchnie wodą z łagodnym detergentem. Pamiętaj, aby nie stosować agresywnych środków czyszczących ani myjek ciśnieniowych na delikatnych elementach – zbyt silna chemia lub ciśnienie wody mogą uszkodzić powłoki ochronne i kolory tkanin. W przypadku tkanin (np. poszycia markizy czy siatki moskitiery) sprawdzi się letnia woda z odrobiną mydła lub delikatnego płynu do prania. Elementy metalowe czy plastikowe (kasety, ramy, prowadnice) możesz przemyć wodą z delikatnym środkiem myjącym, który nie powoduje korozji.
2. Dokładne wysuszenie wszystkich elementów. Suszenie to krok absolutnie niezbędny po umyciu osłon. Wilgoć pozostawiona na tkaninie czy w zakamarkach konstrukcji może doprowadzić do pojawienia się pleśni, grzybów, a w przypadku mrozu – do zamarznięcia i pękania elementów. Dlatego wybierz suchy, najlepiej słoneczny dzień na prace konserwacyjne. Po umyciu każdej osłony pozostaw ją rozłożoną na tyle, na ile to możliwe, i poczekaj aż materiały całkowicie wyschną. Możesz przyspieszyć proces, wycierając nadmiar wody chłonną szmatką. Zwinięcie mokrej markizy lub opuszczenie wilgotnej rolety na całą zimę to przepis na kłopoty – pamiętaj, by chować lub zamykać tylko całkowicie suche osłony.
3. Impregnacja materiałów. Gdy tkaniny (np. poszycie markizy, ekran rolety screen czy siatka moskitiery) są już czyste i suche, warto rozważyć zastosowanie impregnatu. Impregnacja specjalnym preparatem hydrofobowym pomoże zabezpieczyć materiał przed wchłanianiem wilgoci. Na rynku dostępne są spraye do tkanin outdoorowych, które tworzą na materiale niewidzialną powłokę odpychającą wodę i brud. Impregnat dodatkowo ochroni kolor przed blaknięciem oraz ograniczy przywieranie zanieczyszczeń. Dzięki takiemu zabiegowi na wiosnę osłona będzie mniej zabrudzona, a ewentualne plamy po jesiennych liściach czy deszczu nie wnikną głęboko w strukturę tkaniny. Pamiętaj, aby dobrać preparat odpowiedni do konkretnego materiału (inny będzie do bawełnianej markizy, inny do poliestrowej tkaniny technicznej), a aplikację przeprowadzać zgodnie z instrukcją producenta – zazwyczaj na świeżym powietrzu i przy dobrej pogodzie.
4. Smarowanie ruchomych elementów. Zarówno rolety zewnętrzne, jak i markizy czy pergole posiadają mechanizmy, które warto przed zimą skontrolować i nasmarować. Zastosuj specjalny smar silikonowy lub teflonowy w sprayu do takich elementów jak prowadnice, zawiasy, przeguby, sprężyny czy mechanizmy zwijające. Smarowanie zredukuje tarcie, zabezpieczy przed korozją i zapobiegnie zacieraniu się części w niskich temperaturach. Ważne jest, by używać preparatów dedykowanych do elementów osłonowych – zwykły olej kuchenny absolutnie się nie nadaje! Przy aplikacji uważaj, aby nadmiar smaru nie dostał się na tkaniny lub miejsca, gdzie mógłby zostawiać tłuste plamy (np. poszycie markizy należy osłonić podczas smarowania przegubów ramion). Cienka warstwa dobrze dobranego środka wystarczy – w tym przypadku mniej znaczy więcej, bo zbyt obficie nałożony olej silikonowy może przyciągać kurz i brud.
5. Kontrola stanu technicznego. Podczas czyszczenia i konserwacji poświęć chwilę na dokładne przyjrzenie się swoim osłonom. Sprawdź stan tkanin – czy nie mają dziur, pęknięć, przetarć lub pleśni. Obejrzyj elementy metalowe i plastikowe – czy nie pojawiła się korozja, czy wszystkie śruby i mocowania są dobrze dokręcone i nieuszkodzone. Skontroluj uszczelki przy roletach i pergolach – gumowe elementy uszczelniające z czasem parcieją, mogą pękać lub się odkształcać. Nieszczelna osłona gorzej chroni przed zimnem i może przepuszczać wodę. Jeśli zauważysz sparciałe lub popękane uszczelki, wymień je na nowe zanim nadejdą mrozy. Drobne ogniska rdzy na lakierowanych profilach aluminiowych (np. na pergoli czy kasecie rolety) delikatnie oczyść drobnoziarnistym papierem ściernym i zabezpiecz odpowiednią farbą lub lakierem zaprawkowym, by rdza nie postępowała. Zidentyfikowanie i usunięcie drobnych usterek przed zimą zapobiegnie poważniejszym problemom na wiosnę.
6. Właściwe użytkowanie w okresie zimowym. Przygotowanie osłon to jedno, ale równie ważne jest ich prawidłowe używanie, gdy już nadejdą mrozy. Jeśli to możliwe, w czasie bardzo niesprzyjających warunków (śnieżyce, marznący deszcz, wichury) nie korzystaj z osłon niekoniecznie potrzebnych. Na przykład markizę lepiej pozostawić zwiniętą podczas zawiei śnieżnej, a pergoli nie otwierać w trakcie siarczystego mrozu. Kiedy jednak zdecydujesz się użyć osłony zimą, rób to ostrożnie: upewnij się, że nic nie przymarzło (o tym więcej w kolejnych sekcjach). Unikaj też pozostawiania rozwiniętych tkanin na długi czas bez nadzoru przy dużym mrozie czy wietrze. W miarę możliwości zautomatyzuj swoje osłony – np. czujniki wiatru i temperatury potrafią same zwinąć markizę czy podnieść żaluzje, gdy warunki stają się niebezpieczne. Montirol w swojej ofercie posiada rozwiązania automatyki pogodowej do osłon, co znacząco zwiększa ich bezpieczeństwo eksploatacji zimą.

Stosując się do powyższych zasad, stworzysz solidną bazę do bezpiecznego przetrwania zimy przez Twoje osłony. Teraz przyjrzyjmy się szczegółowo poszczególnym typom osłon i ich specyfice.

Jak zabezpieczyć markizę tarasową na zimę?

Markizy tarasowe to popularne osłony, które latem dają przyjemny cień, ale zimą wymagają odpowiedniego przygotowania, by służyły bez zarzutu przez wiele sezonów. Oto, jak zadbać o markizę krok po kroku:

Dokładne czyszczenie poszycia i konstrukcji markizy

Pierwszym krokiem jest gruntowne wyczyszczenie zarówno tkaniny markizy, jak i konstrukcji nośnej. Rozłóż markizę w suchy, bezwietrzny dzień. Tkaninę poszycia oczyść z kurzu i plam – najlepiej miękką szczotką lub gąbką. Zacznij od usunięcia suchych zanieczyszczeń (np. opadłych liści, pajęczyn, piasku). Następnie umyj materiał ciepłą (nie gorącą!) wodą z odrobiną delikatnego detergentu. Może to być płyn do prania tkanin delikatnych lub mydło w płynie. Unikaj mocnych proszków czy wybielaczy – mogą odbarwić materiał. Szoruj delikatnie, nie używaj twardych szczotek, aby nie uszkodzić włókien ani impregnacji fabrycznej. Jeśli na materiale są uporczywe plamy (np. z ptasich odchodów czy sadzy z grilla), przyłóż do nich mokrą ściereczkę z mydłem i zostaw na kilka minut, po czym spróbuj zmyć – ale bez agresywnego pocierania.

Po wyczyszczeniu spłucz dokładnie tkaninę czystą wodą (np. wężem ogrodowym o łagodnym strumieniu lub czystą gąbką) – ważne, by żadne resztki mydlin nie pozostały na materiale, ponieważ mogą powodować odbarwienia lub przyciągać brud. Równocześnie zadbaj o konstrukcję markizy: metalowe ramiona, przeguby, kasetę (jeśli Twój model ją ma) umyj miękką ściereczką zmoczoną w wodzie z delikatnym płynem. Usuń zaschnięty brud z zakamarków, gdzie lubi się gromadzić (np. w rowkach profili aluminiowych). Uważaj, by nie zalać wodą mechanizmu korbowego czy silnika (jeśli markiza jest automatyczna, użyj wilgotnej ściereczki zamiast lania wody).

Suszenie i impregnacja tkaniny markizy

Po umyciu przychodzi czas na dokładne wysuszenie markizy. Pozostaw ją rozłożoną tak długo, aż materiał będzie całkowicie suchy – to kluczowe, by zapobiec powstawaniu pleśni i brzydkiego zapachu po zimie. Pomóc może słoneczny dzień i lekki wiatr. Możesz też delikatnie przetrzeć tkaninę suchą szmatką, aby zebrać nadmiar wody, zwłaszcza w zagłębieniach czy przy szwach.

Gdy poszycie jest już suche, zastosuj impregnat do tkanin outdoorowych. Wybierz preparat przeznaczony do markiz lub namiotów – zwykle występuje w formie sprayu. Spryskaj równomiernie całą powierzchnię tkaniny z odległości podanej przez producenta (zazwyczaj ok. 20-30 cm) i poczekaj, aż impregnat wyschnie. Impregnacja sprawi, że materiał stanie się bardziej odporny na wodę i zabrudzenia. Woda będzie perlić się na powierzchni zamiast wsiąkać, a śnieg łatwiej z niego spłynie. Ten krok jest szczególnie ważny, jeśli Twoja markiza nie ma pełnej kasety – poszycie, które pozostaje w półotwartej kasecie lub całkiem odkryte po zwinięciu, będzie lepiej chronione przed wilgocią dzięki warstwie impregnatu.

Konserwacja mechanizmu i konstrukcji markizy

Następnie zajmij się mechanizmami markizy. Jeżeli jest sterowana ręcznie, sprawdź korbowód i przekładnię – czy wszystko chodzi gładko, czy nie słychać trzasków, zgrzytów. Mechanizm korbowy możesz lekko nasmarować olejem silikonowym, aplikując go na ruchome części przekładni (tylko ostrożnie, by nie poplamić materiału). W markizach elektrycznych upewnij się, że napęd działa prawidłowo – skontroluj, czy silnik płynnie rozwija i zwija poszycie, czy pilot/łącznik reaguje bez opóźnień. Wsłuchaj się, czy motor nie wydaje nietypowych dźwięków świadczących o przeciążeniu. Jeśli zauważysz problemy (np. markiza zwija się krzywo, silnik buczy dłużej niż zwykle), rozważ wezwanie serwisu przed zimą.

Przeglądnij ramiona i przeguby markizy. To one utrzymują wysunięte płótno, więc muszą być w dobrej kondycji. Sprawdź, czy wszystkie śruby i mocowania są dokręcone. Delikatnie poruszaj złożonymi ramionami – nie powinny mieć nadmiernych luzów. Przeguby ramion możesz nasmarować odrobiną smaru silikonowego, aby zapobiec skrzypieniu i zabezpieczyć przed wilgocią. Rób to przy złożonej markizie: nanieś minimalną ilość smaru na ruchome połączenia i kilkakrotnie złóż oraz rozłóż markizę, by środek równomiernie się rozprowadził.

Jeśli Twoja markiza ma kasetę (pełną obudowę, w którą chowa się poszycie), oczyść także wnętrze kasety z ewentualnych pajęczyn, liści czy brudu. Kaseta powinna być czysta, by do środka nie dostały się grzyby ani insekty zimujące. W modelach półkasetowych oczyść krawędzie materiału i elementy odsłonięte. Dobrze przygotowana do zimy markiza kasetowa zniesie chłody znacznie lepiej, bo kaseta zabezpiecza tkaninę – warto więc rozważyć ten typ osłony przy zakupie (Montirol oferuje szeroki wybór markiz kasetowych, które świetnie sprawdzają się w naszym klimacie).

Zwijanie i zabezpieczenie markizy na zimę

Po wykonaniu powyższych czynności możesz przystąpić do złożenia markizy na zimę. Zrób to dopiero, gdy masz pewność, że tkanina jest czysta i sucha, a impregnacja zakończona. Zwiń markizę do kasety lub maksymalnie, jak pozwala konstrukcja. Jeżeli Twój model ma pokrowiec lub osłonę na zimę – koniecznie z niej skorzystaj. Niektóre markizy posiadają dodatkową osłonę, którą można nałożyć na zwiniętą tkaninę (przypomina to dużą “skarpetę” na markizę). Taki pokrowiec ochronny zabezpieczy poszycie przed kurzem, wodą i UV podczas miesięcy nieużywania. Jeśli nie posiadasz fabrycznego pokrowca, możesz pokusić się o uszycie lub kupno uniwersalnej osłony na markizę – ważne, by była z nieprzemakalnego, odpornego na mróz materiału i dobrze opinała zwiniętą markizę, ale jednocześnie umożliwiała cyrkulację powietrza (żeby pod spodem nie skraplała się wilgoć).

Upewnij się, że markiza jest zablokowana w pozycji złożonej – większość konstrukcji ma wbudowane zabezpieczenia, ale jeśli Twój model tego wymaga, zastosuj np. rzepy czy paski spinające ramiona, by wiatr nie rozwinął markizy samoczynnie. Odłącz zasilanie napędu (wyłącz bezpiecznik lub zasilanie radiowe), by zapobiec przypadkowemu uruchomieniu w trakcie zimy.

Na koniec rozejrzyj się wokół tarasu: usuń z otoczenia markizy wszelkie przedmioty, które mogłyby o nią uderzyć na wietrze (luźne gałęzie, donice ustaw tak, by nie stoczyły się w stronę konstrukcji itp.). Dobrze jest również zdjąć z markizy falbanę (jeśli jest demontowalna) – wiele modeli ma przypinaną dekoracyjną falbanę na brzegu, którą łatwo odpiąć. Na zimę falbana nie jest potrzebna, a zdemontowana i przechowana w domu przetrwa dłużej w idealnym stanie.

Dzięki tym zabiegom Twoja markiza tarasowa będzie odporna na zimowe warunki. Wiosną rozwiniesz ją bez problemu, ciesząc się czystym materiałem i sprawną mechaniką.

Jak zabezpieczyć rolety zewnętrzne i żaluzje fasadowe zimą?

Rolety zewnętrzne oraz żaluzje fasadowe (czyli zewnętrzne osłony lamelowe na okna) są przez cały rok wystawione na działanie czynników atmosferycznych. Zimą szczególnie ważne jest, by zadbać o ich kondycję – nie tylko z uwagi na ich trwałość, ale też dlatego, że pełnią rolę tarczy chroniącej dom przed utratą ciepła. Oto zalecenia, jak przygotować rolety i żaluzje do zimowego sezonu:

Czyszczenie pancerza i lameli z zabrudzeń

Podstawą jest dokładne umycie rolet i żaluzji przed zimą. Zacznij od oczyszczenia pancerza rolety lub lameli żaluzji z kurzu, piasku, owadów i innych zanieczyszczeń. Możesz opuścić roletę do końca (lub zamknąć żaluzje, ustawiając lamele w pozycji pionowej) i przetrzeć zewnętrzną powierzchnię miękką szczotką albo szczotką na kiju. Pamiętaj, że rolety często mają perforacje lub łączenia między lamelami – tam również zbiera się brud. Nie używaj myjki ciśnieniowej, bo silny strumień wody mógłby uszkodzić lamele lub dostać się do kasety i mechanizmu. Lepiej sprawdzi się gąbka i wiadro z ciepłą wodą oraz dodatkiem delikatnego płynu (np. do naczyń). Myj delikatnie, z góry do dołu, unikając zbytniego namaczania okolic skrzynki rolety (kasety). W przypadku żaluzji fasadowych możesz każdą lamelę przetrzeć osobno wilgotną ściereczką. Jeśli zabrudzenia są duże, pracę wykonuj etapami – opuść żaluzje kawałek, wyczyść dostępny fragment lameli, potem zmień położenie i czyść dalszą część.

Po umyciu spłucz osłony czystą wodą (np. spryskiwaczem ogrodowym lub drugą gąbką), aby usunąć resztki detergentu. Sprawdź prowadnice rolet – to one odpowiadają za płynny ruch pancerza. W ich szynach często gromadzi się kurz i drobinki piasku. Przejedź wzdłuż prowadnic wilgotną szmatką owiniętą na patyczku lub wąskiej szczotce, żeby wybrać cały brud ze szczelin. Czyste prowadnice zmniejszą zużycie mechanizmu i zapobiegną zacieraniu się rolety podczas mrozu.

Nie zapomnij także o uszczelkach szczotkowych i gumowych (zwykle są na dolnej listwie pancerza i w prowadnicach). Wymyj je delikatnie wodą – to ważne, bo przylega do nich brud, który później może działać ściernie na lamelach albo sprawić, że uszczelka nie doszczelnia rolet tak, jak powinna.

Kontrola i konserwacja mechanizmów rolet

Gdy rolety są już czyste i suche, przeprowadź przegląd mechanizmu zwijającego. Opuść i podnieś każdą roletę kilka razy, nasłuchując, czy ruch jest płynny i cichy. Zwróć uwagę, czy pancerz porusza się bez szarpnięć i oporów. Jeśli roleta wydaje nietypowe odgłosy (piski, zgrzyty) lub zacina się w połowie, to sygnał, że wymaga uwagi. Przyczyną bywa zabrudzenie (które już usunąłeś), ale czasem też suchy, niewsmarowany mechanizm lub obluzowane elementy.

Otwórz skrzynkę rolety (jeśli masz do niej dostęp i jeśli czujesz się na siłach – w razie wątpliwości lepiej zlecić to specjaliście). Wewnątrz sprawdź stan taśmy lub linki (w roletach z ręcznym sterowaniem) – czy nie jest postrzępiona lub naderwana. Wymiana zużytej taśmy przed zimą to dobry pomysł, bo mróz dodatkowo ją osłabi. Obejrzyj sprężyny i łożyska wału nawojowego – czy wszystko tkwi na swoim miejscu, czy sprężyny są napięte prawidłowo. Delikatnie nasmaruj sprayem silikonowym wszystkie ruchome elementy mechanizmu: łożyska, osie, ewentualnie prowadnice od wewnątrz (wystarczy rozpylić odrobinę smaru wewnątrz profilu prowadnicy, by pancerz lepiej się ślizgał). Unikaj smarów gęstych lub lepkich – silikon techniczny będzie najlepszy, bo nie zamarza i nie pozostawia tłustej warstwy na której osiada kurz.

Jeśli posiadasz rolety elektryczne, sprawdź napęd i sterowanie. Uruchom każdą roletę z osobna z użyciem przycisku lub pilota. Upewnij się, że reagują na polecenia, silnik nie buczy dłużej niż powinien po pełnym zwinięciu/opuszczeniu (to by sugerowało problem z wyłącznikiem krańcowym). Posłuchaj, czy silniki pracują równo i cicho – metaliczne stuki lub przeciągłe dźwięki mogą wskazywać na luzy lub zużycie przekładni. W razie wykrycia nieprawidłowości rozważ wezwanie serwisu zanim nadejdą mrozy, bo w niskich temperaturach kłopoty z silnikiem tylko się pogłębią.

Sprawdź także baterie w pilotach (jeśli masz sterowanie radiowe) – wyczerpane mogą odmówić posłuszeństwa akurat zimą. Lepiej wymienić je profilaktycznie. Przy okazji sprawdź, czy w centrali sterującej (jeśli jest częścią systemu smart home) nie ma komunikatów o błędach. Krótki test wszystkich funkcji zapewni Ci spokój, że w zimie automatyka rolet nie zawiedzie.

Zabezpieczenie rolet przed mrozem – użytkowanie i dobre praktyki

Nawet najlepiej przygotowane rolety mogą zimą stanąć przed pewnymi wyzwaniami, dlatego warto znać kilka zasad ich użytkowania podczas mrozów:

• Unikaj otwierania rolet na siłę, gdy przymarzły. Częstym zimowym problemem jest przywieranie pancerza rolety do podokiennika lub zamarznięcie drobnych ilości wody w prowadnicach. Jeśli zauważysz, że roleta nie chce się podnieść, nie wciskaj uparcie przycisku ani nie ciągnij za taśmę na siłę. Forsowanie przymarzniętej rolety może skończyć się uszkodzeniem lameli lub spaleniem silnika! Zamiast tego odczekaj kilkanaście minut – często promienie porannego słońca lub ciepło z wnętrza domu poprzez szybę rozpuszczą cienką warstwę lodu. Możesz też delikatnie podgrzać dolną listwę rolety np. suszarką do włosów ustawioną na letni nadmuch (zachowując bezpieczną odległość, by nie przegrzać materiału). Gdy lód puści, roleta powinna dać się podnieść normalnie.
• Nie zostawiaj rolet całkiem opuszczonych na długo podczas silnych mrozów. Jeśli wyjeżdżasz zimą na dłużej (np. ferie) i planujesz opuścić rolety na czas nieobecności, zostaw je opuszczone nie do końca – czyli z minimalną szparą kilku milimetrów. Taki trik pozwoli cyrkulować powietrzu i zapobiegnie kondensacji wilgoci oraz całkowitemu przymarznięciu pancerza do podłoża. Oczywiście wciąż będą one spełniać funkcję antywłamaniową i izolacyjną, a zmniejszysz ryzyko, że po powrocie zastaniesz „zespawane” lodem rolety.
• Usuń duże zaspy śniegu spod rolet. Jeśli na zewnątrz okna utworzyła się pokaźna zaspa przy drzwiach tarasowych czy okiennicy z roletą, warto ją usunąć przed opuszczeniem rolety. Duża ilość śniegu może zostać dociśnięta przez pancerz i potem zamarznąć w jednolitą bryłę lodu. W najgorszym wypadku roleta nie będzie mogła się podnieść, lub unosząc się może wyrywać ten lód, co grozi uszkodzeniem listew. Dlatego odgarniaj śnieg z parapetów i progów drzwi zanim zamkniesz osłony na noc po intensywnych opadach.

Sprawdzenie uszczelek i izolacji przy roletach

Wspomnieliśmy wcześniej o uszczelkach – teraz podkreślmy ich rolę raz jeszcze. Uszczelki przyokienne i te wbudowane w system rolet (np. szczotkowe w prowadnicach i gumowe dolne listwy) są kluczowe dla termoizolacji. Jesienią, przed mrozami, obejdź wszystkie okna z zamontowanymi roletami i sprawdź, czy nigdzie nie widać prześwitów ani nie czuć podmuchów powietrza, gdy roleta jest opuszczona. Jeśli wyczuwasz chłodne powietrze dostające się między roletę a ramę okna, może to znaczyć, że uszczelka nie dociska lub jest zużyta.

Wymiana uszczelki w rolecie nie jest trudna – wiele modeli ma wymienne gumy, które wystarczy wysunąć z listwy i włożyć nowe (o odpowiednim profilu). Koszt jest niewielki, a efekt w postaci lepszej izolacji – odczuwalny. Dodatkowo możesz zastosować samoprzylepne uszczelki piankowe lub gumowe na skrzynce rolety (tam gdzie styka się z murem) lub dookoła okna, żeby wyeliminować drobne szczeliny. Pamiętaj też o uszczelkach okiennych jako takich – one również wpływają na szczelność całego zestawu okno+roleta.

Dobrze utrzymane rolety zewnętrzne i żaluzje fasadowe nie tylko przetrwają zimę bez problemu, ale staną się Twoim sprzymierzeńcem w walce z chłodem. Zamykaj je o zmroku, by stworzyć dodatkową warstwę izolacji i ciesz się cieplejszym, przytulniejszym domem. W razie jakichkolwiek wątpliwości czy poważniejszych usterek zawsze możesz skorzystać z pomocy specjalistów – Montirol oferuje serwis i naprawę rolet, pomagając przywrócić im pełną sprawność przed i w trakcie sezonu zimowego.

Jak przygotować pergolę tarasową do zimy?

Pergola tarasowa to efektowna i praktyczna ozdoba ogrodu, która latem chroni przed słońcem, a nawet deszczem. Wiele nowoczesnych pergoli (tzw. pergole bioklimatyczne) posiada ruchome lamele dachowe, zintegrowane systemy odprowadzania wody, oświetlenie LED i inne udogodnienia, dzięki którym taras można użytkować prawie cały rok. Jednak aby pergola zimą nadal cieszyła funkcjonalnością i nie uległa uszkodzeniom, trzeba o nią odpowiednio zadbać. Oto plan działania:

Oczyszczenie dachu i elementów odwodnienia

Jesienią na pergoli gromadzą się liście, gałązki, igliwie czy inne zanieczyszczenia niesione wiatrem. Przed zimą koniecznie oczyść dach pergoli ze wszelkich takich śmieci. Jeśli Twoja pergola ma dach lamelowy (żaluzjowy), ustaw lamele w pozycji zamkniętej i zmiataj z nich zalegające liście miękką miotłą lub spłucz wodą (o ile temperatura na to pozwala, by woda zaraz nie zamarzła). Zatkane listowiem szczeliny między lamelami mogą zatrzymywać wodę, która zamarzając, rozsadzi mechanizm lub uszkodzi profile. Po oczyszczeniu dachu sprawdź i udrożnij rynny oraz odpływy pergoli. Większość pergoli ma wbudowany system odprowadzania deszczówki – zwykle woda spływa z lameli do rynien biegnących wzdłuż krawędzi dachu, a dalej w dół słupów. Te rynny łatwo się zapychają liśćmi. Użyj węża ogrodowego lub miotełki, by upewnić się, że nic tam nie zalega. Drożne odpływy to gwarancja, że woda z topniejącego śniegu swobodnie spłynie na ziemię, zamiast wypełniać profile i zamarzać.

Jeśli dach pergoli jest pokryty tkaniną (pergola materiałowa) albo przezroczystymi panelami (np. poliwęglan), również oczyść go dokładnie z zabrudzeń. W przypadku materiałowego zadaszenia (coś jak markiza pergolowa) rozważ jego demontaż na zimę, o ile producent to zaleca. Niektóre tkaniny można zwinąć lub zdjąć z konstrukcji i przechować w suchym miejscu poza sezonem – sprawdź instrukcję Twojej pergoli. Jeżeli materiał pozostaje na miejscu, tym bardziej zadbaj o jego czystość, wysuszenie i impregnację, analogicznie jak w przypadku opisywanej wcześniej markizy.

Przegląd konstrukcji i zabezpieczenie mechanizmów pergoli

Kolejnym krokiem jest szczegółowy przegląd całej konstrukcji pergoli. Umyj profile aluminiowe miękką gąbką z wodą i łagodnym środkiem (są specjalne preparaty do aluminium, ale w większości wypadków wystarczy woda z płynem do naczyń). Usuń brud z zakamarków, gdzie profile łączą się ze słupami – tam często zbiera się piasek. Po umyciu obejrzyj uważnie całą pergolę: szukaj ewentualnych oznak korozji (jeśli jakieś elementy są stalowe), sprawdź stabilność połączeń (czy śruby mocujące konstrukcję do podłoża i łączące profile są dobrze dokręcone, a pergola nigdzie się nie chwieje). Pergole aluminiowe zwykle nie rdzewieją, ale jeśli masz pergolę z elementami stalowymi lub drewnianymi – zabezpiecz te części odpowiednim preparatem. Drewnianą pergolę zaimpregnuj specjalnym olejem lub lakierem przed zimą, a drobne pęknięcia w drewnie wypełnij kitem do drewna, by nie wnikała w nie woda.

Teraz przyjrzyj się mechanizmowi odpowiedzialnemu za ruch lameli (o ile masz pergolę bioklimatyczną). Zazwyczaj jest to ukryty w belce system z siłownikiem. Upewnij się, że lamele obracają się płynnie – uruchom je parę razy, słuchając czy silnik nie pracuje z wysiłkiem. Jeśli zauważysz opór lub przeskoki, może to oznaczać, że coś blokuje mechanizm (np. brud, który nie został usunięty) albo że wymaga on smarowania. Niektóre pergole mają punkty serwisowe – otwory, przez które można zaaplikować smar do mechanizmu lameli. Sprawdź instrukcję swojej pergoli lub skonsultuj się z serwisem, zanim samodzielnie zaczniesz rozbierać mechanizmy. W razie wątpliwości lepiej wezwać fachowców. Montirol, jako dostawca pergoli tarasowych, oferuje wsparcie serwisowe – czasem szybki przegląd wykonany przez eksperta przed zimą pozwoli spać spokojnie (zwłaszcza przy zaawansowanych, zautomatyzowanych pergolach z oświetleniem i czujnikami).

Sprawdź instalację elektryczną i dodatki: jeżeli Twoja pergola ma oświetlenie LED, promienniki ciepła czy rolety boczne na pilota, obejrzyj kable i połączenia. Czy wszystkie przewody są dobrze zaizolowane i ukryte w profilach? Mróz potrafi uszkodzić słabo zabezpieczone kable, a wilgoć sprzyja zwarciom. Ewentualne luźne przewody opatul taśmą izolacyjną, połączenia potraktuj preparatem do styków elektrycznych (który wyprze wilgoć). Sprawdź działanie włączników i pilotów do akcesoriów pergoli. To również dobry moment, by wymienić baterie w pilotach do oświetlenia czy rolet bocznych, jeśli działają słabiej.

Ochrona pergoli podczas zimy – użytkowanie i konserwacja

Nowoczesne pergole bioklimatyczne są zazwyczaj projektowane z myślą o całorocznej eksploatacji, ale nie znaczy to, że można o nich zupełnie zapomnieć zimą. Oto kilka wskazówek, jak korzystać z pergoli i chronić ją w trakcie mroźnych miesięcy:

• Regularnie usuwaj śnieg z dachu pergoli. Nawet jeśli producent podaje, że pergola wytrzymuje określone obciążenie śniegiem, warto na bieżąco zmiatać lub strzepywać większe opady. Szczególnie mokry, ciężki śnieg może przeciążyć lamele lub materiałowy dach. Lepiej zapobiegać odkształceniom – miękka miotła lub specjalna ściągaczka do śniegu na teleskopowym kiju pozwolą Ci ściągnąć nadmiar białego puchu bez wychodzenia na dach. Rób to ostrożnie, by nie porysować powierzchni lameli.
• Nie zmieniaj ustawienia lameli podczas silnego mrozu lub gdy są oblodzone. Jeśli woda zamarzła pomiędzy elementami ruchomymi, próba poruszenia lameli może skończyć się uszkodzeniem siłownika lub mechanizmu przekładni. Gdy widzisz, że pergola jest pokryta lodem, poczekaj na odwilż lub ostrożnie usuń lód ręcznie (np. przez delikatne opukanie lameli dłonią w rękawicy, aby lodowe płytki odpadły). Dopiero gdy wszystko jest odlodzone, użyj napędu. W czasie gołoledzi najlepiej zostawić lamele w spoczynku.
• Zamykaj lamele na czas zimy, jeśli nie korzystasz z pergoli. Większość producentów zaleca pozostawienie lameli w pozycji zamkniętej (poziomej) poza sezonem. Zapewnia to lepszą ochronę wnętrza pergoli przed opadami (deszcz, śnieg nie wpadają pod dach) oraz pozwala wodzie z roztopów swobodnie spływać do rynien. Otwarta pergola łapie wszystko do środka, co może być problematyczne. Oczywiście, jeśli spędzasz czas pod pergolą zimą – np. organizujesz grilla czy korzystasz z zadaszonej przestrzeni – możesz uchylać lamele wedle potrzeb, ale po skończonym użytkowaniu znów je zamknij.
• Zabezpiecz wyposażenie pod pergolą. Sama konstrukcja to jedno, ale warto też pomyśleć o tym, co znajduje się pod pergolą. Zdejmij zewnętrzne zasłony, moskitiery ramowe czy tkaniny boczne, jeśli nie są przystosowane do zimy. Usuń miękkie poduchy, dywaniki, tekstylia – wilgoć i mróz szybko je zniszczą lub pokryją pleśnią. Meble ogrodowe najlepiej ustawić tak, by nie dotykały bezpośrednio ścianek czy słupów pergoli (ułatwi to dostęp do odśnieżania i odprowadzania wody). Jeżeli masz donice przy pergoli, odsuń je nieco – zamarzająca ziemia może rozsadzić donicę, a odpryski czy kawałki lodu nie powinny uderzać w konstrukcję.
• Rozważ dodatkowe osłony zimowe. Niektóre pergole można doposażyć w tzw. zabudowy boczne – np. rolety z przezroczystej folii (tzw. folie PVC na zimę) lub przeszklone panele przesuwne. Jeśli planujesz aktywnie korzystać z pergoli zimą, takie rozwiązania pozwolą stworzyć efekt ogrodu zimowego chronionego przed wiatrem i śniegiem. W ofercie Montirol znajdziesz m.in. panoramiczne rolety screen i systemy zabudowy, które mogą uzupełnić pergolę, zapewniając komfort nawet przy niższych temperaturach. Dzięki nim pergola żyje cały rok, a Ty możesz cieszyć się ogrodem również zimą.

Dzięki powyższym działaniom Twoja pergola przetrwa chłody bez szwanku. Pamiętaj, że choć wymaga to nieco pracy jesienią i czujności zimą, nagrodą jest brak kosztownych napraw i pełna gotowość pergoli na wiosenne słońce.

Jak zabezpieczyć moskitiery i inne osłony przed zimą?

Na koniec nie zapominajmy o drobniejszych elementach, takich jak moskitiery oraz inne sezonowe osłony (np. żagle przeciwsłoneczne czy wolnostojące parawany balkonowe). One również zasługują na uwagę przed nadejściem zimnej pory roku, choć ich przygotowanie wygląda nieco inaczej – często najlepiej po prostu je zdemontować na zimę.

Moskitiery okienne i drzwiowe

Moskitiery ramkowe montowane w oknach (siatki przeciw owadom w aluminiowych ramkach) można i należy zdemontować na zimę. Ponieważ zimą i tak nie ma komarów, takie siatki nie spełniają swojej funkcji, a narażone na mróz i wilgoć mogą ulec uszkodzeniu (np. siatka może się rozciągnąć, wykruszyć, rama ubrudzić). Wyjmij ostrożnie każdą moskitierę – zwykle są mocowane na zaczepy lub magnesy, więc to prosta operacja. Wyczyść moskitierę miękką szczoteczką lub odkurzaczem (ustawionym na niską moc z nałożoną szczotką) z kurzu i drobinek. Jeśli jest bardzo brudna, możesz opłukać siatkę letnią wodą z niewielką ilością mydła, a następnie spłukać i wysuszyć. Upewnij się, że moskitiera jest kompletnie sucha, zanim ją schowasz – najlepiej pozostaw ją na kilka godzin w ciepłym, przewiewnym pomieszczeniu. Następnie zawiń moskitiery w papier lub materiał (aby nie osiadł na nich kurz podczas przechowywania) i schowaj w suchym miejscu, np. w piwnicy, garażu lub na strychu. Przechowuj je na płasko albo oprzyj o ścianę, by się nie pogięły. Wiosną łatwo je z powrotem zamontujesz, ciesząc się ich nienagannym stanem.

Moskitiery rolowane (zwijane w kasecie jak roleta) czy plisowane wymagają nieco innego podejścia. Jeśli masz rolowaną moskitierę w oknie dachowym lub drzwiach balkonowych, której demontaż na zimę nie jest przewidziany, to przynajmniej zwiń ją na zimę do kasety. Wcześniej także ją oczyść: rozwiń siatkę, zmieć delikatnie brud, możesz lekko przetrzeć wilgotną ściereczką. Poczekaj, aż przeschnie i wtedy zroluj do kasety. Kasetę warto zabezpieczyć przed wilgocią – upewnij się, że w środku nie ma wody ani owadów. Możesz zastosować impregnat hydrofobowy na powierzchnię siatki (podobnie jak w przypadku markiz) – są dostępne preparaty do tkanin i siatek, które chronią przed wodą. Dodatkowo, dla spokoju, w niektórych modelach moskitier można założyć na kasetę i prowadnice specjalne pokrowce na zimę. Producent montujący moskitiery w Twoim domu może oferować takie osłonki – zapytaj o to albo zabezpiecz kasetę we własnym zakresie (np. owiń luźno folią ochronną, zostawiając wentylację, by nie zbierała się wilgoć).

Moskitiery drzwiowe otwierane (w formie drzwi z siatką) najlepiej zdjąć z zawiasów na zimę, podobnie jak ramkowe. Po demontażu oczyść je, osusz i schowaj. One często mają magnetyczne zamknięcia – przed schowaniem sprawdź, czy te elementy nie zardzewiały; jeśli tak, oczyść i potraktuj preparatem antykorozyjnym.

Przygotowanie moskitier do zimy jest prostym zadaniem, a dzięki temu w kolejnym sezonie będą jak nowe. Dodatkowo unikniesz sytuacji, że pozostawiona w oknie moskitiera stanie się siedliskiem kurzu czy uszkodzi się pod naporem śniegu nawiewanego w szczeliny.

Żagle przeciwsłoneczne i inne osłony sezonowe

Coraz popularniejsze żagle przeciwsłoneczne – czyli rozpięte na linkach płachty tkaniny dające cień w ogrodzie lub na balkonie – również wymagają atencji. W Polsce jesienne wichury i zimowe śnieżyce absolutnie wykluczają pozostawienie żagla na swoim miejscu poza sezonem letnim. Żagiel koniecznie zdemontuj na zimę. Odwiąż lub zdemontuj linki mocujące, zdejmij tkaninę i dokładnie ją wyczyść. Podobnie jak przy markizie: usuń kurz i brud miękką szczotką, umyj delikatnie wodą z łagodnym środkiem, spłucz i wysusz. Następnie zaimpregnuj tkaninę żagla preparatem hydrofobowym, bo często jest to materiał podobny do markizowego. Gdy żagiel wyschnie po impregnacji, złóż go lub – najlepiej – zwiń w rulon (składanie w kostkę może zagiąć i osłabić materiał na kantach). Tkaninę przechowuj w suchym, przewiewnym miejscu przez całą zimę. Elementy montażowe (linki, karabińczyki, śruby rzymskie) również zabezpiecz: metalowe okucia możesz przetrzeć szmatką zwilżoną środkiem antykorozyjnym, by nie zardzewiały leżąc w wilgoci.

Inne osłony, które warto schować lub zabezpieczyć, to np. parawany balkonowe z tkaniny (zwijane lub przestawne) – one również nie są projektowane na trudne warunki zimowe. Zwiń materiał, stelaż ewentualnie okryj folią lub schowaj do piwnicy. Rolety materiałowe zewnętrzne typu screen (jeśli nie są używane zimą) trzymaj zwinięte w kasecie, oczyszczone i zaimpregnowane. Wspomnijmy też o kratkach cieniujących, matach bambusowych na balkonach – one mogą zostać, ale sprawdź ich mocowania, bo zimowe wiatry lubią je zrywać; ewentualnie zdejmij je na ten okres.

Na marginesie, zasłony i rolety wewnętrzne nie wymagają specjalnego traktowania zimą poza standardowym utrzymaniem czystości. Warto jednak przypomnieć, że istnieją rolety termoizolacyjne oraz zasłony blackout, które w sezonie zimowym pełnią ważną funkcję – jeśli je posiadasz, korzystaj z nich, by wspomóc ogrzewanie domu. Zaciągaj zasłony i opuszczaj rolety wewnętrzne z warstwą termoizolacji na noc, to dodatkowo ograniczy wychładzanie pomieszczeń. Same w sobie nie potrzebują jednak zabezpieczenia (są w ciepłym wnętrzu), może poza praniem lub odkurzeniem, by były czyste i pachnące.

Podsumowanie: przygotuj osłony na zimę z Montirol i śpij spokojnie

Zimowe miesiące nie muszą być straszne dla Twoich osłon okiennych i tarasowych. Jak widać, kluczem do sukcesu jest systematyczność i właściwa konserwacja. Jesienią poświęć trochę czasu na czyszczenie, przegląd i zabezpieczenie wszystkich markiz, rolet, pergoli czy moskitier. Dzięki temu unikniesz przykrych niespodzianek, gdy nadejdą mrozy – Twoje osłony będą działać sprawnie, a Ty zaoszczędzisz na kosztach ewentualnych napraw czy przedwczesnej wymiany zużytych elementów.

Pamiętaj, że firma Montirol służy pomocą na każdym etapie dbałości o systemy osłonowe. Jako eksperci od rolet, żaluzji, markiz i pergoli, oferujemy nie tylko montaż, ale też doradztwo i serwis pogwarancyjny. Jeśli zauważysz usterkę, której sam nie potrafisz usunąć – skontaktuj się z Montirol. Nasi fachowcy podpowiedzą, co zrobić, a w razie potrzeby dokonają niezbędnych napraw czy konserwacji profesjonalnymi środkami. Lepiej zapobiegać niż leczyć, dlatego już teraz zadbaj o swoje osłony.

Gdy właściwie przygotujesz osłony na zimę, odwdzięczą Ci się one niezawodnym działaniem. W środku śnieżnej zawieruchy będziesz mógł spokojnie patrzeć przez okno, ciesząc się ciepłem w domu, czystymi szybami osłoniętymi roletami i pewnością, że na wiosnę wszystko działa bez zarzutu. Sezonowe wskazówki dotyczące osłon warto wcielić w życie – to proste czynności, które naprawdę robią różnicę. Mamy nadzieję, że dzięki temu poradnikowi przygotowanie osłon na zimę będzie dla Ciebie łatwe i skuteczne. Powodzenia!